RODO w aplikacji mobilnej obowiązuje od pierwszego zebranego adresu e-mail, lokalizacji czy identyfikatora urządzenia. Odpowiada za nie przede wszystkim właściciel aplikacji jako administrator danych. Za poważne naruszenia grozi kara do 20 mln euro albo 4% rocznego światowego obrotu. Ponadto dochodzą zgoda na dostęp do telefonu z Prawa komunikacji elektronicznej, zasady App Store i Google Play oraz umowy z dostawcami SDK.
Piszemy dla właścicieli i menedżerów firm, które zlecają albo utrzymują aplikację. Na końcu znajdziesz także checklistę przed publikacją. To informacja, a nie porada prawna - w sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych (IOD).
Kto odpowiada za RODO w aplikacji mobilnej?
Administratorem jest podmiot, który ustala cele i sposoby przetwarzania danych (art. 4 pkt 7 RODO). W praktyce to firma, która wydaje aplikację pod swoją marką i decyduje, jakie dane zbiera. Wykonawca nie przejmuje tej roli tylko dlatego, że napisał kod.
Software house, który utrzymuje serwery albo ma dostęp do bazy użytkowników, przetwarza dane w Twoim imieniu. Dlatego potrzebna jest umowa powierzenia z art. 28 RODO. Co więcej, wykonawca nie może zatrudnić kolejnego podwykonawcy bez Twojej pisemnej zgody. Pozostałe zapisy opisujemy w tekście o umowie z software housem.
Stawka jest wysoka. Za naruszenie podstawowych zasad, warunków zgody i praw użytkowników RODO przewiduje bowiem karę do 20 mln euro. Przedsiębiorstwo może jednak zapłacić do 4% rocznego światowego obrotu, jeśli ta kwota jest wyższa (art. 83 ust. 5).
Jakie dane osobowe objęte RODO zbiera aplikacja?
Dane osobowe to nie tylko imię i nazwisko. RODO wymienia wprost dane o lokalizacji i identyfikatory internetowe, jeśli pozwalają pośrednio zidentyfikować osobę (art. 4 pkt 1). W typowej aplikacji to więc także:
- e-mail, numer telefonu i dane konta,
- lokalizacja dokładna albo przybliżona,
- identyfikatory urządzenia i reklamowe oraz tokeny powiadomień push,
- adres IP, logi i raporty awarii powiązane z użytkownikiem,
- zdjęcia, kontakty, historia zamówień i aktywności.
Co więcej, nawet aplikacja bez logowania zwykle przetwarza część tych danych, choćby przez narzędzia analityczne. Dlatego RODO w aplikacji mobilnej warto zaplanować już przy wyborze funkcji i bibliotek, a nie tuż przed publikacją.
Jakie podstawy przetwarzania z RODO wybrać w aplikacji?
Każda operacja na danych potrzebuje jednej z podstaw z art. 6 ust. 1 RODO. Dla aplikacji liczą się przede wszystkim cztery: wykonanie umowy, obowiązek prawny, prawnie uzasadniony interes i zgoda. Zgoda nie jest więc podstawą domyślną.
| Funkcja aplikacji | Najczęstsza podstawa | Na co uważać |
|---|---|---|
| Konto, logowanie, zamówienia | Wykonanie umowy (art. 6 ust. 1 lit. b) | Tylko dane potrzebne do usługi |
| Faktury | Obowiązek prawny (art. 6 ust. 1 lit. c) | Okres przechowywania wynika z przepisów |
| Bezpieczeństwo, zapobieganie nadużyciom | Uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) | Użytkownik może wnieść sprzeciw (art. 21) |
| Analityka i raporty awarii | Uzasadniony interes albo zgoda | Zapis lub odczyt informacji w telefonie wymaga zgody z art. 399 PKE, chyba że jest niezbędny do usługi |
| Powiadomienia push z ofertą | Zgoda | Informacja handlowa wymaga uprzedniej zgody (art. 398 PKE) |
| Reklama spersonalizowana i śledzenie | Zgoda | Na iOS także zgoda w App Tracking Transparency |
| Dane o zdrowiu | Wyraźna zgoda (art. 9 ust. 2 lit. a) lub inny wyjątek z art. 9 | Zwykle także ocena skutków (DPIA) |
Przede wszystkim podstawę dobierasz do celu, a nie do całej aplikacji. Na przykład lokalizacja do wskazania najbliższego sklepu i ta sama lokalizacja użyta do reklam to dwa cele. Ponadto Apple zabrania używania danych do nowego celu bez nowej zgody, chyba że prawo wprost na to pozwala (wytyczna 5.1.2).
Jak zebrać ważną zgodę w aplikacji zgodnej z RODO?
Zgoda musi być dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna (art. 4 pkt 11 RODO). Jej wycofanie ma być równie łatwe jak wyrażenie (art. 7 ust. 3). Nie uzależniaj też usługi od zgody na dane, których do niej nie potrzebujesz (art. 7 ust. 4).
W aplikacji oznacza to zatem osobne przełączniki dla analityki, marketingu i reklam. Ponadto według RODO pola zaznaczone z góry nie oznaczają zgody. Użytkownik musi też mieć w ustawieniach miejsce, w którym zmieni decyzję. Apple dodaje również, że płatne funkcje nie mogą zależeć od zgody na dostęp do danych.
Czym jest zgoda na dostęp do urządzenia według Prawa komunikacji elektronicznej?
Od 10 listopada 2024 r. obowiązuje ustawa z 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej (PKE). Zasady przechowywania informacji w telefonie i dostępu do nich zawiera teraz jej art. 399, który zastąpił art. 173 Prawa telekomunikacyjnego.
Przepis dotyczy każdego urządzenia końcowego, więc obejmuje też aplikacje, a nie tylko pliki cookie. Zapis albo odczyt informacji w telefonie wymaga, żeby użytkownik najpierw dostał jasną informację o celu, a potem wyraził zgodę. Do zgody stosuje się przepisy o ochronie danych (art. 400 PKE), czyli standard RODO.
Zgody nie potrzebujesz tylko wtedy, gdy zapis lub odczyt jest konieczny do przesłania komunikatu albo do usługi, której użytkownik zażądał (art. 399 ust. 3). Na przykład token sesji, bez którego nie da się zalogować, zwykle się w tym mieści. Natomiast SDK reklamowe czy analityka marketingowa - raczej nie.
Zgoda systemowa w aplikacji a zgoda z RODO i PKE
Okno systemu iOS lub Androida z pytaniem o lokalizację czy aparat dotyczy dostępu do funkcji telefonu. Nie zastępuje ono informacji o celu przetwarzania ani zgody na marketing. Dlatego aplikacja potrzebuje własnego ekranu zgód.
Sklepy również tego pilnują. Apple wymaga, żeby opis w oknie systemowym jasno wyjaśniał użycie danych (wytyczna 5.1.1). Z kolei Google Play wymaga wyraźnej informacji w aplikacji i zgody przed prośbą systemu, gdy zbieranie danych wykracza poza oczekiwania użytkownika.
Jak RODO w aplikacji mobilnej obejmuje SDK i analitykę firm trzecich?
Biblioteki do analityki, raportów awarii, reklam czy logowania przez media społecznościowe często wysyłają dane prosto z telefonu do dostawcy. Apple przypomina, że odpowiadasz za cały kod, który SDK wnosi do aplikacji. Google Play wymaga z kolei, żeby deklaracja danych obejmowała także to, co zbierają SDK.
Przed dodaniem SDK ustal więc rolę dostawcy. Gdy przetwarza dane tylko na Twoje polecenie, jest podmiotem przetwarzającym i potrzebujesz umowy powierzenia. Gdy wykorzystuje dane także do własnych celów, działa jako odrębny administrator. Wtedy musisz poinformować o nim użytkowników i mieć podstawę do przekazania mu danych.
Transfer danych poza EOG i EU-US Data Privacy Framework
Wielu dostawców SDK przetwarza dane w USA. Przekazanie danych poza Europejski Obszar Gospodarczy wymaga decyzji Komisji o odpowiednim stopniu ochrony (art. 45 RODO). Alternatywą są z kolei standardowe klauzule ochrony danych (art. 46).
Dla USA taką decyzją jest decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/1795 z 10 lipca 2023 r., czyli EU-US Data Privacy Framework. Obejmuje ona jednak wyłącznie firmy z wykazu DPF, który prowadzi Departament Handlu USA. Sama siedziba dostawcy w USA zatem nie wystarcza.
Status tej ramy trzeba jednak śledzić. W lipcu 2026 r. Europejska Rada Ochrony Danych (EROD) poprosiła Komisję o ocenę skutków wyroku Sądu Najwyższego USA. Wyrok z 29 czerwca 2026 r. dotyczy niezależności Federalnej Komisji Handlu (FTC). Decyzja nadal obowiązuje, ale warto mieć w umowie także standardowe klauzule jako zabezpieczenie zapasowe.
Privacy Manifest Apple - co zawiera i kogo dotyczy?
Privacy manifest to plik, w którym SDK opisuje swoje praktyki dotyczące prywatności w standardowym formacie. Przy przygotowaniu wersji do dystrybucji Xcode łączy manifesty wszystkich SDK w jeden raport. W efekcie łatwiej poprawnie wypełnić etykiety prywatności.
Apple prowadzi listę popularnych SDK, dla których manifest jest obowiązkowy. Są na niej na przykład Flutter, moduły Firebase i SDK Facebooka. Wymóg dotyczy nowych aplikacji z tymi SDK i aktualizacji, które je dodają, a biblioteki binarne potrzebują też podpisu.
Jak wdrożyć privacy by design i ochronę danych w aplikacji mobilnej?
Art. 25 RODO wymaga, żeby ochronę danych w aplikacji mobilnej uwzględnić już w fazie projektowania i zapewnić domyślnie (privacy by design i by default). Administrator wdraża więc odpowiednie środki, np. pseudonimizację, już przy planowaniu przetwarzania. Domyślnie aplikacja przetwarza tylko dane niezbędne do celu - pod względem ilości, zakresu, okresu przechowywania i dostępności.
Dlatego profil ani treści użytkownika nie mogą domyślnie trafiać do nieokreślonej liczby osób bez jego działania. Minimalizację danych zapisuje również art. 5 ust. 1 lit. c RODO. W praktyce oznacza to m.in.:
- Uprawnienia w kontekście - aplikacja prosi o aparat, gdy użytkownik chce zrobić zdjęcie, a nie przy pierwszym uruchomieniu.
- Systemowe okno wyboru - zamiast dostępu do całej galerii czy kontaktów aplikacja korzysta z systemowego wyboru, co zaleca Apple.
- Alternatywa przy odmowie - gdy użytkownik nie udostępni lokalizacji, może na przykład wpisać adres ręcznie.
- Okresy przechowywania i czyste logi - każda kategoria danych ma termin usunięcia, a logi nie zawierają e-maili ani tokenów.
W naszych projektach listę danych i ich celów spisujemy zwykle na warsztatach, zanim powstanie pierwszy ekran. Zasady projektowania zebraliśmy w przewodniku o projektowaniu UX/UI aplikacji mobilnej, a zabezpieczenia techniczne - w tekście o bezpieczeństwie aplikacji mobilnej.
Jakie prawa z RODO musi obsłużyć aplikacja?
Użytkownik ma prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania i przeniesienia (art. 15–20 RODO). Może również wnieść sprzeciw, a wobec marketingu bezpośredniego - w każdej chwili (art. 21). Na żądanie odpowiadasz bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca (art. 12 ust. 3).
Dlatego prawa z RODO w aplikacji mobilnej najwygodniej obsłużyć w ustawieniach konta: kopia danych, edycja profilu, zarządzanie zgodami i usunięcie konta.
Usunięcie konta w aplikacji - wymóg RODO, App Store i Google Play
Prawo do usunięcia danych z art. 17 RODO ma odpowiednik w zasadach obu sklepów. Apple wymaga, żeby aplikacja, w której można założyć konto, pozwalała je też usunąć z jej poziomu (wytyczna 5.1.1). Natomiast Google Play wymaga opcji usunięcia w aplikacji i poza nią, a link do strony z tą opcją podajesz w Play Console.
Google zaznacza, że tymczasowa dezaktywacja ani „zamrożenie” konta nie są usunięciem. Razem z kontem usuwasz również powiązane dane. Część z nich możesz zachować z uzasadnionych powodów, np. bezpieczeństwa czy obowiązków prawnych, ale użytkownik musi o tym wiedzieć. Inne wymagania sklepów opisujemy w tekście o publikacji aplikacji w App Store i Google Play.
Opisz aplikację w 3 zdaniach - odsyłamy przedział cenowy w 24 h w dni robocze. Jeśli aplikacja już działa, dopisz, jakie dane zbiera i z jakich SDK korzysta - wskażemy, od czego zacząć porządkowanie zgód i deklaracji w sklepach. wypełnij formularz, napisz na biuro@appcreo.pl albo zadzwoń: +48 783 477 243.
Co wpisać w App Privacy (Apple) i Data safety (Google Play)?
Obie platformy wymagają deklaracji, jakie dane zbiera aplikacja i do czego ich używa. Apple nazywa ją App Privacy, a Google Play - sekcją Data safety („Bezpieczeństwo danych”). Deklaracje nie zastępują RODO, ale w aplikacji mobilnej muszą być spójne z polityką prywatności i ekranem zgód.
| Wymaganie | App Store (Apple) | Google Play |
|---|---|---|
| Deklaracja danych | App Privacy przy nowej aplikacji i aktualizacji | Data safety dla każdej aplikacji |
| Dane z SDK | Obejmuje dane partnerów: analityki, reklam i SDK | Obejmuje dane zbierane i udostępniane przez SDK |
| Polityka prywatności | Link w App Store Connect i w aplikacji | Link w Play Console, nawet bez danych osobowych |
| Usuwanie konta | W aplikacji, jeśli da się w niej założyć konto | W aplikacji i przez stronę internetową |
| Zgoda | Zgoda na zbieranie danych albo inna podstawa zgodna z RODO; śledzenie tylko po zgodzie w App Tracking Transparency | Wyraźna informacja i zgoda, gdy zbieranie wykracza poza oczekiwania użytkownika |
| Aktualność | Odpowiedzi poprawiasz w każdej chwili, bez nowej wersji | Deweloper odpowiada za prawdziwość deklaracji |
Apple uznaje dane za „zbierane”, gdy opuszczają urządzenie i Ty lub partnerzy macie do nich dostęp dłużej, niż wymaga obsługa żądania. Danych przetwarzanych wyłącznie w telefonie nie deklarujesz więc jako zbieranych. Rozbieżności biorą się najczęściej z SDK pominiętych w formularzu, dlatego porównuj deklarację z kodem i ruchem sieciowym aplikacji.
Jakie dokumenty i procedury z RODO musi mieć właściciel aplikacji?
Poza ekranami i zgodami RODO wymaga dokumentów i procedur. Dla właściciela aplikacji liczą się przede wszystkim trzy: rejestr czynności, ocena skutków i plan na wypadek wycieku.
Rejestr czynności przetwarzania
Rejestr czynności przetwarzania (art. 30 RODO) opisuje m.in. cele, kategorie danych, odbiorców, transfery poza EOG i terminy usunięcia. Firma zatrudniająca mniej niż 250 osób może go nie prowadzić tylko przy przetwarzaniu sporadycznym, bez ryzyka i bez danych szczególnych kategorii. Tymczasem aplikacja przetwarza dane na bieżąco, więc rejestr z RODO przyda się niemal każdemu właścicielowi aplikacji mobilnej.
Kiedy potrzebna jest ocena skutków (DPIA)?
Ocenę skutków (DPIA) przeprowadzasz przed rozpoczęciem przetwarzania, które może powodować wysokie ryzyko dla praw lub wolności osób (art. 35 RODO). Ponadto Prezes UODO opublikował wykaz 12 kryteriów takich operacji. Co do zasady przetwarzanie, które spełnia co najmniej dwa z nich, wymaga oceny skutków.
Wśród kryteriów są m.in. profilowanie, dane wrażliwe, duża skala i dane lokalizacyjne. Wykaz wymienia także wprost aplikacje mobilne i usługi dla dzieci. Na przykład aplikacja, która śledzi lokalizację kierowców i ocenia ich styl jazdy, spełnia co najmniej dwa kryteria. Takie rozwiązania opisujemy w tekście o aplikacji dla kierowców i przewoźników.
Co zrobić, gdy dojdzie do wycieku danych z aplikacji?
Naruszeniem w rozumieniu RODO jest nie tylko atak hakerski na aplikację mobilną. To także wysłanie danych do niewłaściwej osoby albo błąd, przez który użytkownik widzi cudze zamówienia. Każde takie zdarzenie dokumentujesz wewnętrznie, nawet jeśli nie zgłaszasz go do urzędu (art. 33 ust. 5).
Zgłoszenie do Prezesa UODO wysyłasz bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od stwierdzenia naruszenia. Możesz go jednak nie wysyłać, gdy ryzyko dla osób jest mało prawdopodobne. Natomiast spóźnione zgłoszenie musi zawierać wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.
Gdy naruszenie może powodować wysokie ryzyko, zawiadamiasz także użytkowników (art. 34). Z kolei podmiot przetwarzający, np. software house utrzymujący serwery, zgłasza Ci naruszenie bez zbędnej zwłoki. Konkretny termin warto jednak wpisać do umowy powierzenia, bo Ty masz na zgłoszenie tylko 72 godziny.
Jak RODO chroni dzieci i dane o zdrowiu w aplikacji?
To dwie grupy danych, przy których RODO w aplikacji mobilnej stawia najwyższe wymagania. Co więcej, sklepy dokładają do nich własne zasady.
Aplikacje dla dzieci - granica 16 lat
Gdy usługę online oferujesz bezpośrednio dziecku i opierasz przetwarzanie na zgodzie, dziecko może ją wyrazić samodzielnie od 16. roku życia (art. 8 RODO). Państwa członkowskie mogą obniżyć tę granicę, ale nie poniżej 13 lat. W Polsce obowiązuje 16 lat, więc za młodsze dziecko o zgodzie decyduje rodzic lub opiekun.
Ponadto administrator podejmuje rozsądne starania, by sprawdzić, że zgodę rzeczywiście dał rodzic. Z kolei według Apple aplikacje przeznaczone głównie dla dzieci nie powinny zawierać analityki ani reklam firm trzecich (wytyczna 5.1.4).
Dane o zdrowiu i inne dane wrażliwe
Dane o zdrowiu, dane biometryczne służące identyfikacji i dane genetyczne należą do szczególnych kategorii z art. 9 RODO. RODO co do zasady zakazuje ich przetwarzania, chyba że zachodzi wyjątek - w aplikacjach konsumenckich zwykle wyraźna zgoda. Do tego dochodzi zwykle DPIA. Jeśli przetwarzanie takich danych na dużą skalę to główna działalność firmy, musisz też wyznaczyć IOD (art. 37).
Apple ma tu również osobne zasady (wytyczna 5.1.3). Danych z HealthKit i innych interfejsów zdrowotnych nie wolno używać do reklamy ani marketingu. Osobistych danych o zdrowiu nie wolno także przechowywać w iCloud. Więcej piszemy w tekście o aplikacjach dla farmacji i medycyny.
Jak sprawdzić RODO w aplikacji mobilnej przed publikacją?
Checklistę RODO w aplikacji mobilnej przejdź przed pierwszą publikacją i przy każdej większej aktualizacji, zwłaszcza gdy dochodzi nowe SDK.
- Spisz dane i cele - każda kategoria danych ma cel, podstawę prawną i termin usunięcia.
- Zrób przegląd SDK - wysyłane dane, rola dostawcy, umowa i miejsce przetwarzania.
- Sprawdź transfery poza EOG - dostawca z wykazu DPF albo standardowe klauzule.
- Ustaw zgody - analityka, marketing i reklamy startują po zgodzie, z łatwym wycofaniem.
- Dopracuj prośby o uprawnienia - prośba w kontekście, jasny cel, alternatywa przy odmowie.
- Przygotuj politykę prywatności - w aplikacji i w sklepach, zgodna z kodem.
- Wypełnij App Privacy i Data safety - z danymi z SDK, a dla SDK z listy Apple także z privacy manifestem.
- Wdróż usuwanie konta - w aplikacji, a dla Google Play także przez stronę.
- Obsłuż pozostałe prawa - eksport danych, edycja profilu, sprzeciw wobec marketingu.
- Oceń ryzyko - przy dwóch kryteriach z wykazu UODO przeprowadź DPIA przed startem.
- Podpisz umowy powierzenia - z software housem, hostingiem i dostawcami SDK.
- Przygotuj procedurę na incydent - logi, odpowiedzialne osoby i zgłoszenie do UODO w 72 godziny.
- Sprawdź wiek użytkowników - dla dzieci poniżej 16 lat zgoda rodzica, a w aplikacji dla dzieci także rezygnacja z analityki i reklam firm trzecich.
Od czego zależy koszt dostosowania aplikacji do RODO?
Koszt dostosowania aplikacji mobilnej do RODO zależy przede wszystkim od liczby SDK, rodzaju danych i tego, czy aplikacja już działa. Dlatego najmniej pracy wymaga nowa aplikacja, w której zgody i usuwanie konta powstają razem z pierwszymi ekranami. Więcej - aplikacja z wieloma bibliotekami, danymi o zdrowiu albo lokalizacją w tle.
Bezpłatną wycenę Twojego projektu przygotujemy po krótkiej rozmowie: napisz do nas. Przy nowym projekcie wymagania prywatności wpisujemy do zakresu już na etapie wyceny - zobacz, jak pracujemy przy tworzeniu aplikacji mobilnych. Gdy aplikacja sprzedaje konsumentom, ten przegląd warto połączyć z wymaganiami Europejskiego Aktu o Dostępności.